Wereldwinkeldag

Wereldwinkeldag 2010 … cultuur in de hoofdrol

Traditioneel vieren de Wereldwinkels elk jaar een speciale dag: Wereldwinkeldag. In 2010 staat het thema “Fairtrade, een wereld van cultuur” centraal. Dit thema past heel goed bij de Wereldwinkels, omdat wij en andere winkels de consument in aanraking brengen met niet-westerse culturen dooor de producten die we verkopen uit Azië, Afrika of Latijns Amerika. Elke Wereldwinkel geeft op geheel eigen wijze invulling aan dit thema.

Klimaatcampagne draait op volle toeren

"Lang leve de recycle trend", komt als thema terug in het assortiment van Wereldwinkel Nieuwerkerk aan den IJssel. Dit sluit ook prima aan op de Fairtrade campagne die vorig jaar van start ging rond Wereldwinkeldag. Dit jaar is het tweede en laatste jaar van de campagne ‘Fairtrade, het juiste klimaat’. Een belangrijk jaar, want in 2009 worden belangrijke internationale besluiten genomen over het klimaatbeleid. Deze hebben ook gevolgen voor de boeren en producenten in ontwikkelingslanden. 

Gelukkig kunnen we ook als Wereldwinkels en als Westerse consumenten van alles doen. We kunnen er voor zorgen dat zij toegang hebben tot schone energie. Bijvoorbeeld tot door zonne-energie opgewekte stroom, ecologische landbouw of biobrandstoffen. Maar ook met de aanschaf van recyclede producten en fair trade producten die zijn gemaakt met oog voor het milieu.

Feiten & cijfers: gevolgen van temperatuurstijging

Elke graad dat de temperatuur stijgt, heeft al direct effect op vooral de arme(re) producentlanden.

Bij een temperatuurstijging van 1°C:
- bedreigen smeltende gletsjers de watervoorziening van 50 miljoen mensen
- sterven 300.000 extra mensen door ondervoeding, malaria en andere ziekten
Welke gevolgen er zijn bij meer graden, leest u in het artikel "Armoede en klimaat: samen aanpakken!
(pdf, 335 kB)"

Meer lezen over Fairtrade en het klimaat?

Het klimaat verdient alle aandacht. Klimaatverandering biedt ook kansen, voor creativiteit en de makers van de producten uit de Wereldwinkel. Zij gaan de uitdaging met liefde aan om met gebruikte basismaterialen uit hun omgeving een schitterend artikel te maken. Ga met hen mee op ontdekkingsreis en zie hoe zij de kansen benutten:

Milieuvriendelijke armoedebestrijding: Filippijnse families maken vazen en theelichtjes van oud papier (pdf, 200 kB) >>

Een beter klimaat begint bij de Wereldwinkel (pdf, 150 kB) >>

Assortiment met creatieve recycle producten

Producentgroepen van Mai Vietnamese Handicrafts werken meer en meer met gebruikte materialen en ontwikkelen daarmee verrassende producten. Zoals deze mand gevlochten van restanten van verpakkingsfolie. Of etuis van gehaakte plastic zakken, en schalen en mandjes van gevlochten oud papier. ‘Ze worden vaak thuis gemaakt door families die heel goed wat extra inkomsten kunnen gebruiken’, aldus mevrouw Phuong, een van de papierproducenten van Mai.

Een ander voorbeeld van wat je zoal met gerecycled materiaal kunt doen, zijn de schitterende onderzetters. Kleurrijk en handig!

Uitgelicht: Mai Vietnamese Handicraft

Vietnam is een getraumatiseerd land. Na de verwoestende oorlog met de V.S. volgde in 1975 de hereniging van Noord en Zuid onder leiding van de communistische partij. Politieke zuiveringen dreven bootvluchtelingen de zee op. De economie holde achteruit. Eind jaren tachtig zette de communistische partij een nieuwe lijn in: Doi Moi, "vernieuwing". In de economie zijn de teugels losgelaten, in de politiek heerst de partij. Vietnam is anno 2007 een economie in overgang. Mensen hebben weer een kans om zelf te ondernemen, maar het land is nog erg arm.

Gebruikmakend van de nieuwe vrijheden, richtten twee maatschappelijk werksters Mai Vietnamese Handicrafts op. Doel van de organisatie is werkgelegenheid te creëren voor voornamelijk vrouwen die het economisch moeilijk hebben. Mai Vietnamesche Handicrafts let kritisch op arbeidsomstandigheden, ziet er op toe dat de inkomens voldoen aan de Fairtrade maatstaven en vraagt van haar leveranciers respect voor de werknemers.

In totaal hebben zo'n 300 mensen een vast inkomen via Mai Vietnamesche Handicrafts. De productie vindt plaats in en rond Ho Chi Minh Stad (Zuid Vietnam) en Hanoi (Noord Vietnam). Mai Vietnamesche Handicrafts ziet er op toe dat aan de werknemers een goed loon wordt betaald, daarnaast hebben zij een sociaal programma: van de winst gaat 30% naar het ontwikkelingsfonds. Daaruit kunnen kinderen een studiebeurs krijgen en worden leningen verstrekt aan families en werknemers van kleine bedrijven. De kleinschalige productie van bijvoorbeeld keramiekproducten en manden van gevlochten palmblad of bamboe vindt op het platteland plaats.

Fairtrade & het klimaat: een nauwe relatie

Aandacht voor het klimaat is belangrijk. Bij de productie van spullen komen er vaak milieuonvriendelijke gassen, zoals CO2, vrij. Deze gassen zorgen ervoor dat de aarde langzaam opwarmt. Hoe meer CO2 wij uitstoten, hoe slechter dat is voor het klimaat. Dat merken wij, maar vooral ook de mensen in ontwikkelingslanden. Want juist daar zijn de gevolgen van klimaatverandering het grootst. Zij hebben te maken met meer orkanen, overstromingen, maar ook met grote droogtes. Daarom is het belangrijk dat we samen investeren in het klimaat. De producent in Zuid-Amerika, tot de winkel bij jou in de straat.

We kunnen er samen voor zorgen dat iedereen, ook de producenten in het Zuiden, zich kan wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Mensen in ontwikkelingslanden moeten voorzien worden van materialen en geld. Dat kan bijvoorbeeld door middel van fairtrade. Eerlijke handel zorgt dat de producenten zelf structureel en meer geld verdienen. Daardoor kunnen ze investeren in hun omgeving: voorzieningen voor schoon water, stevigere huizen en werkplaatsen,etc.

Als mensen aan fairtrade denken, denken ze vaak aan een eerlijke prijs. Maar, fairtrade is meer dan dat. Fairtrade staat voor eerlijke handel met respect voor mens en milieu. Het milieuaspect wordt vaak vergeten, maar dat maakt het niet minder belangrijk.

Fairtrade importeurs die leveren aan de Wereldwinkel worden door Max Havelaar of door de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels gecontroleerd of zij wel echt aan de fairtrade standaarden voldoen. Een onderdeel van die standaard, en daarmee ook van de controle, heeft te maken met het klimaat. Bij de erkenning van importeurs en producenten weegt ook mee in hoeverre de producent aandacht heeft voor het milieu. Fairtrade is dus altijd verbonden met het milieu. Waarom moeten juist nu aandacht voor klimaat vragen? Klimaat is ook buiten de Wereldwinkels een veelbesproken onderwerp.

De klimaatverandering staat hoog op de politieke agenda in Nederland en daarbuiten. Internationaal worden afspraken gemaakt over de aanpak voor dit probleem. Er wordt afgesproken hoe we de klimaatverandering kunnen beperken (bijvoorbeeld door hoeveel CO2 alle landen mogen uitstoten) en hoe we de gevolgen van de klimaatverandering gaan aanpakken.

De Wereldwinkels vertegenwoordigen het belang van producenten in het Zuiden. Daarom is het belangrijk dat Wereldwinkeliers aan de buitenwereld laten weten dat deze groep mensen niet vergeten mogen worden in het klimaatdebat. Internationale gesprekken moeten ook gaan over de oplossing die we gaan bieden aan ontwikkelingslanden, zodat zij zich kunnen beschermen tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Ook moeten de landen bespreken hoe we de toekomstige uitstoot van CO2 ook in het Zuiden kunnen beperken. Wereldwinkeliers kunnen het initiatief nemen en deze gesprekken op gang brengen. Bijvoorbeeld door het gesprek aan te gaan op World Fair Trade Day. Fairtrade, de Wereldwinkels en het klimaat zijn onlosmakend met elkaar verbonden. De keuze van het klimaatthema voor World Fair Trade Day is daarom eigenlijk best logisch.

Wereldwinkeldag 2008: het klimaat belicht

Het klimaat stond staat centraal op de internationale Wereldwinkeldag 2008. Deze dag viel in 2008 op zaterdag 10 mei. Al Gore ging er in 2007 al dieper op in met zijn documentaire "An inconvenient truth" door de wereldwijde veranderingen in het klimaat aan te kaarten. Maar ook langs andere wegen bereiken berichten over het klimaat ons en de invloed op bijvoorbeeld het koraal, overstromingen en orkanen.

Wat vooral de Wereldwinkel betreft, gaat het om de gevolgen voor het leefgebied van mensen overzee. Bij orkaangeweld, overstromingen of ander natuurgeweld, zijn het vaak de mensen in ontwikkelingslanden die het raakt. Door het gebrek aan voorzieningen, dijken en andere bescherming, worden zij veelal het zwaarst getroffen. Daarom geeft ook Wereldwinkel Nieuwerkerk aan den IJssel graag extra aandacht aan het klimaat. Wij geven het thema in brede zin onder meer extra aandacht in het Wereldwinkel bulletin van mei, deze speciale themapagina én het Opwarmspel.

Fairtrade, het juiste klimaat

Meer over de campagne over Klimaatverandering

De nieuwe Wereldwinkelcampagne "Fairtrade, het juiste klimaat!" die van start ging op Wereldwinkeldag 2008 gaat over het klimaat en fairtrade. Onze producenten hebben ons gevraagd samen met hen aandacht te vragen voor het klimaat. Klimaat, klimaatverandering, handel en fairtrade hebben veel met elkaar te maken.

Fairtrade, het juiste klimaat!
… is een campagne die wereldwijd gevoerd gaat worden. In Europa doen de Wereldwinkels in Nederland, Oostenrijk, Denemarken, Zweden, Duitsland, Italië, Spanje en Groot-Brittannië mee. En ook in Hongarije en Tsjechië zal er campagne gevoerd worden. In de rest van de wereld doen producenten en importeurs mee uit o.a. Bangladesh, India, Japan en Nieuw-Zeeland.
… is gestart op World Fairtrade Day 2008, zaterdag 10 mei 2008 en loopt door tot en met 2009. Het is een campagne die twee jaar duurt met hoogtepunten op de Wereldwinkeldagen in 2008 en 2009.
… is georganiseerd door NEWS! – het netwerk van Europese Wereldwinkels, en IFAT GLOBAL - het wereldwijde netwerk van fairtrade organisaties. Zie ook: www.worldshops.org, www.wftday.org, www.ifat.org.
... is een campagne die Wereldwinkel Nieuwerkerk met een Special (bulletin in mei), op deze pagina en met persberichten van harte ondersteunt!

Recycle producten

Het klimaat heeft baat bij het hergebruiken van producten. In de Wereldwinkel vindt u zeer uiteenlopende recycle producten. Al deze recycle producten zijn gemaakt van recycle materiaal: afval- of restmateriaal dat wordt gebruikt voor verrassend design en persoonlijke cadeaus.

Inventiviteit
Ondernemers in Azië, Afrika en Zuid-Amerika moeten inventief zijn. Niet alleen om de internationale exportmarkt te veroveren. Maar ook om hun artikelen aan de wensen van ons, Westerse consumenten, te laten voldoen. En juist daar zijn zij steeds succesvoller in.

Omstandigheden
Waar ondernemers uit ontwikkelingslanden ook mee te maken hebben zijn de volgende zaken: grondstoffen zijn vaak duur, de wegen zijn slecht en veel geld om te investeren is er niet. Dus maken ze gebruik van wat voorhanden is. Oud glas, plastic dat overblijft, wikkels met een misdruk, papier en zelfs olifantenpoep.

Eeuwenoude tradities
Veel van deze ondernemers werken georganiseerd in zogeheten producentenorganisaties, van familiebedrijfjes en particuliere bedrijven tot overheidsbedrijven. De manier waarop de mensen werken verschilt eveneens: van traditioneel handwerk thuis tot productiewerk in de fabriek. De recycle artikelen in de Wereldwinkel komen vaak van kleine bedrijfjes en worden - soms volgens eeuwenoude tradities - met eenvoudige technieken gemaakt.

Laatste trends
Met de ontwerpen van een designer die speciaal voor de Wereldwinkels werkt, gecombineerd met hun eigen creativiteit en inventiviteit, maken zij cadeauartikelen volgens de laatste trends. Strakke glazen vijzels en windlichten van gerecycled glas en palmhout uit Bali, Indonesië. Hippe woon- en modeaccessoires uit Thailand of Bangladesh. Moderne cadeaus van ver, die leuk zijn om te geven en te krijgen.

Veelzijdige beroepen
De beroepen van al deze ondernemers lopen enorm uiteen. Papiervlechters, glasblazers, pottenbakkers of makers die de mooiste recycle artikelen van blik maken. In de gewone handel verdienen zij met hun werk een ongeregeld inkomen waar ze met moeite van kunnen bestaan. Via de Wereldwinkel hebben ze nu directe toegang tot een markt hebben die anders buiten bereik zou blijven. Door dit eerlijke inkomen kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen met de verkoop van hun producten. Elk product uit het assortiment is met zorg en volgens eerlijke handelscriteria ingekocht. Meer dan 12.000 Wereldwinkeliers, van bijna 400 Wereldwinkels, maken hiermee duidelijk dat het in de wereld ook anders kan. Dat armoede in de derde wereld wél bestreden kan worden, door op een eerlijke manier handel te drijven bijvoorbeeld.

Goed voor het milieu
Bovendien is een recycle product uit de Wereldwinkel niet alleen goed voor de makers in de 3e wereld maar ook voor het milieu. De producten die in iedere Wereldwinkel aanwezig zijn verschillen onderling.  In de Wereldwinkel Nieuwerkerk aan den IJssel vindt u een uitgebreid assortiment aan gerecycled glas, gerecycled papier (Floris briefpapier, wenskaarten, etc.), voertuigen gemaakt van oud blik en papier van olifantenpoep.

Project "Biogasinstallaties in India"

Gezondere lucht en een betere toekomst

De klimaatverandering afremmen en tegelijkertijd inkomsten werven voor een kansarme gemeenschap? In India lukte het Adats door biogasinstallaties te bouwen. De volgende stap is uitgebreide herbebossing. Kleinschalige CDM (Clean Development Mechanism) projecten zijn duidelijk in Zuid-India succes voor mens en milieu.

Met de komst van schone energie zijn de levensomstandigheden van duizenden Indiase gezinnen aanzienlijk verbeterd. Elske van Gorkum, FairClimate-deskundige van ICCO bij terugkomst van haar reis uit India: “Tijdens de klimaatconferentie op Bali is uitgebreid gesproken over de handel in CO2-rechten die loopt via het Clean Development Mechanism (CDM) van het Kyotoprotocol. CDM kan bijdragen aan duurzame ontwikkeling. Echter, dit zou wel meer dan nu het geval is moeten plaatsvinden in de minst ontwikkelde landen.”

Als eerste particuliere organisatie ter wereld slaagde de Indiase organisatie Adats er via het CDM in gecertificeerde emissierechten, zogenaamde CER’s, te verkopen. Met de opbrengst van € 1,1 miljoen heeft Adats in 2007 de eerste 5.500 biogasinstallaties gebouwd in Zuid-India. Een andere Indiase partnerorganisatie van ICCO, Reds, werkt in hetzelfde gebied om 330.000 lampen op zonne-energie te introduceren. Ook deze kosten moeten worden gedekt door verkregen CER’s. Met deze projecten worden 100.000 Indiase families geholpen.

Naast herbebossing bieden deze project economische én sociale voordelen. De aanleg van biogasinstallaties spaart vrouwen twee werkdagen, doordat ze geen hout meer hoeven te sprokkelen. Koken op biogas is beter voor de gezondheid dan houtvuur. En de lampen zijn een goed alternatief voor de dure en weinig efficiënte kerosinelampen. “Op deze manier dragen de gelden die vrijkomen uit verkoop van emissierechten bij aan verbetering van leven op alle niveaus. En daar gaat het om. Deze mensen nemen hun verantwoordelijkheid door bij te dragen aan een beter klimaat en het versterkt tegelijk hun fysieke, economische en sociale weerbaarheid, zodat ze minder snel terugvallen in armoede,” aldus Elske van Gorkum.

ICCO ondersteunt met FairClimate particuliere organisaties die met CDM of op andere manieren werken aan het aanpassen aan klimaatverandering en investeren in duurzame ontwikkeling. Gezonde lucht en een betere toekomst, dat zijn de succesvolle eerste resultaten van een milieuvriendelijk project in India.